Ibuprofen: werking, bijwerkingen en dosering

Wat is ibuprofen en waar zit het in

Ibuprofen is de werkzame stof zelf. In het Belgische geneesmiddelenregister staan tientallen inschrijvingen met ibuprofen: de meeste voor inname via de mond, daarnaast vormen voor toediening in een ader, vormen voor op de huid en zetpillen. Naast verpakkingen die gewoon de stofnaam dragen, bestaan er merknamen zoals Brufen, Nurofen en Spidifen.

De stof komt ook voor in varianten die chemisch iets verschillen, zoals ibuprofenlysine en ibuprofennatrium. Die zijn bedoeld om sneller te worden opgenomen; het blijft ibuprofen.

Daarnaast bestaan er combinatiepreparaten: ibuprofen samen met paracetamol, en ibuprofen samen met een neusontzwellend middel tegen verkoudheid. Wie zo'n combinatie gebruikt en er los ibuprofen of los paracetamol bij neemt, krijgt zonder het te beseffen een dubbele hoeveelheid binnen. Over paracetamol leest u op /geneesmiddelen/dafalgan/.

De sterkte, de vorm en de hulpstoffen staan op uw eigen verpakking en in de bijsluiter. Twee doosjes met dezelfde naam kunnen een verschillende sterkte bevatten, dus lees telkens wat u in handen hebt.

Waarvoor wordt het gebruikt

Ibuprofen wordt gebruikt bij pijn met een ontstekingscomponent: spier- en gewrichtspijn, rugpijn, menstruatiepijn, tandpijn, hoofdpijn en pijn na een verstuiking of een kneuzing. Het verlaagt ook koorts.

Het verschil met paracetamol zit in die ontstekingsremming. Bij zwelling, warmte en plaatselijke ontsteking doet een NSAID meer; bij koorts en gewone pijn zonder ontsteking is dat voordeel kleiner, terwijl de risico's blijven bestaan.

Het middel behandelt de oorzaak niet. Pijn die aanhoudt, terugkeert of erger wordt, hoort bij uw huisarts. Langdurig doorgaan zonder dat iemand naar de oorzaak kijkt, vergroot bovendien de kans op klachten van maag en nieren.

Voor kinderen bestaan aparte vormen en hoeveelheden, afgestemd op het gewicht. Gebruik voor een kind alleen een verpakking die daarvoor bedoeld is en vraag advies aan uw apotheker of huisarts.

Hoe ibuprofen werkt

Ibuprofen remt de enzymen die prostaglandinen aanmaken. Prostaglandinen versterken pijnprikkels, houden de ontstekingsreactie op gang en spelen mee bij koorts. Door die aanmaak te remmen, dempt het middel pijn, zwelling en koorts tegelijk.

Dezelfde prostaglandinen hebben echter ook nuttige taken. Ze beschermen het maagslijmvlies en helpen de doorbloeding van de nieren op peil te houden, zeker wanneer het lichaam onder druk staat door vochtverlies. Dat is geen toevallige bijwerking maar de keerzijde van dezelfde werking, en het verklaart waarom maagklachten en nierproblemen bij deze groep vooraan staan.

Het effect treedt na inname vlot op en houdt enkele uren aan. Hoe vaak u het mag nemen, hoeveel per dag en hoe lang u zonder arts mag doorgaan, staat op uw verpakking en in de bijsluiter. De laagste werkzame dosis gedurende de kortste tijd is bij deze groep de regel, niet een aanbeveling.

Waar u op moet letten

Ibuprofen wordt niet gebruikt bij een actieve maag- of darmzweer, bij een maagbloeding in de voorgeschiedenis die met deze groep te maken had, bij ernstig hartfalen, bij ernstige nier- of leverinsufficiëntie en bij mensen die op aspirine of een ander NSAID met astma, netelroos of zwelling hebben gereageerd.

In de laatste maanden van de zwangerschap is dit middel uitgesloten, omdat het de bloedsomloop van het ongeboren kind en het verloop van de bevalling beïnvloedt. Ook eerder in de zwangerschap en bij borstvoeding gebruikt u het niet zonder overleg met een arts. Wie zwanger wil worden, bespreekt het gebruik eveneens.

Voorzichtigheid is nodig bij hoge bloeddruk, bij hart- en vaataandoeningen, bij astma, bij een verminderde nierfunctie en bij ouderen. Ook uitdroging speelt mee: bij koorts, braken of diarree neemt de kans op nierproblemen toe, zodat het middel in die situatie vaak beter tijdelijk wordt gestaakt.

Neem NSAID's niet samen. Twee ontstekingsremmende pijnstillers naast elkaar verhogen het risico zonder dat de pijnstilling evenredig toeneemt.

Wisselwerking met andere geneesmiddelen

De combinatie met bloedverdunners, met plaatjesremmers en met bepaalde antidepressiva verhoogt de kans op een bloeding in het maag-darmkanaal. Gebruikt u zo'n middel, dan bespreekt u elke pijnstiller met uw arts of apotheker voordat u eraan begint.

Samen met bloeddrukverlagers, met plaspillen en met middelen die op het renine-angiotensinesysteem werken, kan ibuprofen de bloeddruk doen stijgen en de nierfunctie belasten. De combinatie van een NSAID, een plaspil en een bloeddrukverlager is een bekend risicopatroon, zeker bij ouderen en bij vochttekort.

Ook met lithium, met methotrexaat en met corticosteroïden zijn wisselwerkingen beschreven. Gebruikt u een van die middelen, laat dan telkens nakijken of een pijnstiller uit deze groep voor u geschikt is.

Geef aan uw arts en apotheker een volledig overzicht van wat u gebruikt, ook middelen zonder voorschrift, voedingssupplementen en kruidenpreparaten. De volledige lijst staat in de bijsluiter bij uw verpakking.

Bijwerkingen en wanneer u een arts raadpleegt

De meest gemelde klachten komen uit het maag-darmkanaal: maagpijn, brandend maagzuur, misselijkheid, diarree of verstopping. Over aanhoudend maagzuur leest u op /kennisbank/maagzuur/. Verder zijn hoofdpijn, duizeligheid en huiduitslag beschreven.

Minder vaak, maar ernstig, zijn een maagbloeding of een doorbraak van de maagwand, verslechtering van de nierfunctie, vochtopstapeling, hoge bloeddruk en, bij langdurig gebruik in hogere hoeveelheden, een verhoogd risico op hart- en vaatproblemen. Bij mensen met astma kan het middel een aanval uitlokken.

Stop en zoek meteen medische hulp bij zwarte of teerachtige ontlasting, bij bloed braken of bij koffiedik braaksel, bij hevige buikpijn, bij zwelling van gezicht, lippen of tong, bij ademnood, bij blaarvorming op de huid, bij sterk verminderde urineproductie of bij plotse zwelling van de benen.

Een vermoede bijwerking meldt u aan uw arts of apotheker. In België volgt het FAGG de veiligheid van geneesmiddelen op de markt op.

Kunt u ibuprofen bij ons aanvragen

U kunt ibuprofen niet bij ons aanvragen. Dit geneesmiddel staat niet in ons aanbod, en op deze pagina valt niets te bestellen: ze is zuiver informatief. Wij beoordelen op deze pagina geen aanvragen en verkopen geen geneesmiddelen.

Wat wij elders wel doen, is een medische vragenlijst voorleggen aan een arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, voor een beperkt aantal behandelingen die al lopen. Er is geen videoconsult, geen telefonisch consult en geen chat. Onze arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en heeft geen RIZIV-nummer, en wij hebben geen toegang tot Recip-e of tot uw Belgische medicatieschema.

Hebt u een vraag over dit middel, dan is uw apotheker het snelste aanspreekpunt: hij kent de afleveringswijze van uw verpakking, ziet welke andere geneesmiddelen u gebruikt en kan beoordelen of een combinatie verstandig is. Gaat het om klachten die aanhouden, terugkeren of erger worden, dan hoort dat bij uw huisarts, die u kan onderzoeken. Buiten de gewone uren kunt u terecht bij de huisartsenwachtpost of bij een apotheek van wacht.