Doktersattest: wat de werkgever mag vragen

Wat een doktersattest wel en niet zegt

Een doktersattest bevestigt dat een arts u heeft beoordeeld en dat u om medische redenen niet kunt werken. Het legt een periode vast en geeft aan of u de woning mag verlaten.

Wat er uitdrukkelijk niet op staat, is de diagnose. Uw werkgever heeft recht op de vaststelling dat u arbeidsongeschikt bent, niet op de reden daarvan. Dat is geen beleefdheidskwestie maar een gevolg van de bescherming van gezondheidsgegevens: de aandoening is een gegeven van een bijzondere categorie, en niemand buiten de zorgrelatie heeft er zomaar toegang toe.

De arbeidsgeneesheer of de controlearts bevindt zich in een andere positie dan de werkgever. De controlearts mag nagaan of de arbeidsongeschiktheid terecht is vastgesteld, maar ook hij deelt geen diagnose met uw werkgever; hij bevestigt of betwist de ongeschiktheid als zodanig.

Vanaf welke dag is een attest nodig

Hier is er geen eenvormige regel voor heel België, en dat verrast veel mensen. Het uitgangspunt is dat de werkgever een attest kan vragen wanneer het arbeidsreglement of de toepasselijke collectieve arbeidsovereenkomst dat bepaalt. Doen die documenten daarover geen uitspraak, dan kan de werkgever het nog altijd uitdrukkelijk vragen.

In de praktijk lopen de regelingen sterk uiteen. Sommige reglementen vragen een attest vanaf de eerste ziektedag, andere pas vanaf een latere dag, en in een aantal ondernemingen bestaat er een regeling waarbij een korte afwezigheid zonder attest kan worden gemeld. Welke van die regelingen op u van toepassing is, staat in uw eigen arbeidsreglement.

Los daarvan geldt altijd de verwittigingsplicht: u brengt uw werkgever zo snel mogelijk op de hoogte van uw afwezigheid, ook wanneer er geen attest wordt gevraagd. Die twee verplichtingen worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze los van elkaar staan.

Bent u het niet zeker, kijk dan eerst in het arbeidsreglement en vraag het daarna aan uw personeelsdienst. Dat is sneller dan speculeren.

Attest van een arts uit een andere EU-lidstaat

Een attest dat is opgesteld door een arts die in een andere lidstaat van de Europese Unie is ingeschreven, wordt in België juridisch aanvaard als bewijs van afwezigheid. Dat u op het moment van ziekte in het buitenland verbleef of daar werd gezien, maakt het attest niet minder waard.

Wat het document wel moet kunnen, is zijn werk doen. Het moet de periode van ongeschiktheid vermelden, de arts moet identificeerbaar zijn met naam, beroepskwalificatie en contactgegevens, en het stuk moet leesbaar zijn. Een attest in een taal die niemand op de personeelsdienst leest, is formeel geldig maar praktisch lastig; een vertaling voorkomt discussie.

Houd er rekening mee dat de werkgever ook bij een buitenlands attest een controlearts kan inschakelen. Dat is geen wantrouwen tegenover het buitenland maar dezelfde procedure die bij een Belgisch attest openstaat.

Wat uw werkgever niet mag doen

De werkgever mag niet vragen wat u mankeert. Hij mag geen medisch dossier aanleggen, geen behandelend arts contacteren en geen afschrift van medische verslagen eisen. De grens ligt bij de vaststelling van de ongeschiktheid.

Hij mag evenmin de betaling van het gewaarborgd loon afhankelijk maken van informatie waar hij geen recht op heeft. Wordt daar toch op aangedrongen, dan is dat het moment om de vakbondsafvaardiging, de personeelsdienst of de arbeidsgeneesheer te betrekken.

Binnen de zorgrelatie liggen de verhoudingen anders. Uw huisarts, uw apotheker en uw ziekenfonds verwerken uw gegevens wel, elk binnen hun eigen opdracht en met hun eigen beroepsgeheim.

Wat wij wel en niet doen

Wij stellen geen arbeidsongeschiktheidsattesten op. Wie een attest nodig heeft om zijn afwezigheid op het werk of op school te staven, gaat naar de huisarts of, buiten de praktijkuren, naar de huisartsenwachtpost. Dat is ook de plaats waar de klacht zelf wordt onderzocht, en dat onderzoek kan een vragenlijst niet vervangen.

Onze dienst gaat over iets anders: de beoordeling van een aanvraag voor een geneesmiddel, op basis van een ingevulde medische vragenlijst. Er is geen teleconsultatie; wij bieden geen videogesprek, geen telefoongesprek en geen chat aan. Onze arts is in Polen ingeschreven en is niet ingeschreven bij de Orde der artsen.

Wat een attest inhoudt en hoe de regels rond afwezigheid in elkaar zitten, is uitgebreider beschreven op /doktersattest/.

Praktische volgorde bij ziekte

Verwittig eerst uw werkgever, volgens de manier die in het arbeidsreglement staat. Doe dat ook wanneer u nog niet weet hoe lang de afwezigheid zal duren.

Kijk daarna na of een attest wordt gevraagd en binnen welke termijn het moet worden bezorgd. Die termijn staat los van de vraag vanaf welke dag een attest nodig is, en het is de termijn die in de praktijk de meeste problemen geeft.

Ga vervolgens naar een arts. Blijf niet wachten tot de laatste dag van de termijn: een attest dat achteraf wordt opgesteld voor een periode waarin de arts u niet heeft gezien, is voor iedereen ongemakkelijk.

Duurt de afwezigheid langer dan verwacht, verwittig dan opnieuw en vraag een verlenging van het attest. Uw ziekenfonds heeft daarvoor eigen formulieren en eigen termijnen; informeer daar zodra duidelijk wordt dat het niet bij enkele dagen blijft.